Podatek VAT od niektórych opłat i prowizji bankowych

Banki świadczą usługi kwalifikujące się m.in. do czynności  bankowych na gruncie ustawy Prawo bankowe. Z tytułu świadczonych usług banki pobierają opłaty i prowizje zgodnie z obowiązującą taryfą opłat i prowizji. Do takich usług należą m.in. wydawanie zaświadczeń, opinii bankowych, zastrzeganie dokumentów, wysyłanie upomnień i wezwań do zapłaty, sporządzanie historii rachunku na wniosek klienta, przeprowadzanie inspekcji nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu, przygotowanie i przesłanie do podmiotów uprawnionych informacji stanowiących tajemnicę bankową.

Zgodnie z ustawą o VAT zwalnia się od podatku:

  • usługi udzielania kredytów lub pożyczek oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę,
  • usługi w zakresie poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług, a także zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę,
  • usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług.

Dodatkowo, zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku VAT świadczenie usług stanowiących element m.in. usług wymienionych powyżej, która sama stanowi odrębną całość i jest właściwa oraz niezbędna do świadczenia tej usługi. Te trzy przesłanki (odrębność, właściwość, niezbędność) muszą być spełnione kumulatywnie.

W zakresie czynności banków polegających na wysyłaniu wezwań i upomnień należy wskazać, że co do zasady opłaty sankcyjne nie stanowią wynagrodzenia za świadczenie przez bank jakichkolwiek usług na rzecz klientów. Tym samym nie powinny być objęte zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług (Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 03.10.2012r., IPPP1/443-609/12-2/JL).

W zakresie przeprowadzania inspekcji nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu należy wskazać, że usługa ta spełnia przesłanki zakwalifikowania jej do usługi pomocniczej dla usługi udzielania kredytu, tj. jest usługą odrębną, właściwą i niezbędną do udzielenia kredytu. Tym samym nie powinna być objęta zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

W zakresie usługi zastrzegania dokumentów oraz sporządzania i przekazywania informacji stanowiących tajemnicę bankową dla podmiotów uprawnionych należy wskazać, że usługi te co do zasady stanowią odrębne świadczenia i nie pokrywają się z usługami zwolnionymi od podatku VAT. Tym samym nie stanowią one usługi pomocniczej w rozumieniu art. 43 ust. 13 ustawy o VAT i w związku z tym podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, który na dzień opublikowania niniejszego artykułu wynosi 23%.

W zakresie usługi wydawania zaświadczeń, opinii bankowych oraz sporządzania historii rachunku na wniosek klienta należy wskazać, że niniejsze usługi mimo, że pozostają w związku z usługami zwolnionymi z podatku VAT z mocy ustawy, nie mają wpływu na samo świadczenie usług finansowych podlegających zwolnieniu, bowiem czynności te wykonywane są już po zawarciu transakcji.

Tym samym nie została spełniona przesłanka do zakwalifikowania ich do usług pomocniczych, gdyż ich wykonanie nie jest niezbędne do świadczenia usługi podstawowej, tj. np. udzielania kredytu lub funkcjonowania rachunku (Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 22.08.2012r., IPPP1/443-457/12-2/IGo, Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 15.12.2014r., IPPP1/443-27/12/14-5/S/JL) i w związku z tym podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, który na dzień opublikowania niniejszego artykułu wynosi 23%.

Należy podkreślić, że praktyka organów podatkowych w odniesieniu do analizowanych opłat nie jest jednolita i spójna. Dla przykładu odmienne stanowisko od zaprezentowanego powyżej znajduje się w interpretacjach Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (ILPP1/4512-1-437/15-2/MK z dnia 01.09.2015r., ILPP1/443-457/14-2/JSK z dnia 26.08.2014r.).

W przypadku, gdy Bank świadczy powyższe czynności podlegające podatkowi VAT osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej, jest on zwolniony z obowiązku wystawienia dokumentu faktury, przy czym sprzedaż tą powinien zaewidencjonować we właściwych rejestrach i deklaracjach podatkowych (wniosek a contrario z art. 106b ustawy o VAT).

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Damian Gądek

Damian Gądek

Radca prawny. Specjalista od prawa bankowego.

Zostaw komentarz

O mnie

r pr Damian Gądek blog o prawie bankowym

Jestem radcą prawnym specjalizującym się w prawie bankowym publicznym i prywatnym oraz działalności banków spółdzielczych. Posiadam 10-letnie doświadczenie zawodowe w bankowości: od stanowiska doradcy klienta, zarządzania ryzykiem, AML, compliance do członka zarządu.

Prawo bankowe to nie tylko obszar mojego doświadczenia zawodowego, ale również moja pasja, która zrodziła pomysł na bloga.

Najnowsze Wpisy

Chcesz dostawać informację o nowych wpisach? Zasubskrybuj mojego bloga:

Klikając „wyślij” akceptujesz politykę prywatności tej strony.